Auteur Topic: Oogziekten bij coeliakie  (gelezen 410 keer)

tine

  • Gold Member
  • Berichten: 8713
  • Geslacht: Vrouw
  • Nulglutendieet
Oogziekten bij coeliakie
« Gepost op: april 29, 2020, 22:34:07 »
Van nachtblindheid tot droge ogen, staar, wazig zicht en uitpuilende ogen: coeliakie kan gepaard gaan met allerlei oogaandoeningen. Griekse maagdarmleverartsen beschrijven samen met een oogarts in een wetenschappelijk artikel welke oogaandoeningen allemaal voorkomen bij coeliakie. Sommige oogaandoeningen zijn onschuldig en eenvoudig te behandelen met vitaminepillen, een glutenvrij dieet of kunsttranen, andere bedreigen het zicht. Een opmerkzame oogarts kan coeliakie aan het licht brengen en erger voorkomen. Soms is een oogziekte of oogafwijking zelfs het enige symptoom van coeliakie.

Nachtblindheid (nyctalopia)

Als je van buiten komt waar de zon volop schijnt en naar binnen gaat, hebben je ogen even de tijd nodig om te wennen aan het donker. Na een paar tellen wordt het zicht vanzelf beter. Bij mensen met nachtblindheid werkt dat mechanisme niet goed. Hun ogen kunnen niet omschakelen van licht naar donker. Of het duurt uren voordat ze wat vage contouren kunnen onderscheiden. Ook ís avonds in het schemerdonker en ís nachts kunnen mensen die nachtblind zijn nauwelijks iets zien. Auto rijden in het donker is er voor hen niet bij.
Eťn van de oorzaken van nachtblindheid is een tekort aan vitamine A. En dat komt vaak voor bij nieuw gediagnosticeerde coeliakiepatiŽnten. Volgens onderzoek heeft 8 tot 33% van de nieuwe coeliakiepatiŽnten een vitamine A tekort. En dat kan allerlei oogklachten veroorzaken, zoals nachtblindheid. Supplementen met vitamine A kunnen het zicht in het donker verbeteren. Op den duur nemen de darmen weer vitamines op uit de voeding en zijn extra vitamines niet meer nodig.

Droge ogen

Een ander gevolg van een vitamine A tekort zijn droge ogen. Het is heel vervelend als je daar last van hebt. Je ogen voelen dan branderig en moe aan. Of het lijkt alsof er zand in zit. Soms jeukt het. Duurt het lang zonder dat een oorzaak wordt gevonden of een behandeling volgt, dan kunnen de ogen verder beschadigd raken. In veel gevallen helpt het om kunsttranen te gebruiken. Die maken het oog weer vochtig. Een vitamine A supplement wordt voorgeschreven om een tekort aan vitamine A weg te werken. Een glutenvrij dieet herstelt de dunne darm, waarna vitamine A weer door het lichaam wordt opgenomen, dan is een supplement niet meer nodig.

Staar

Staar is een typische ouderdomsziekte. Van alle 85-jarigen ziet 20 % alles wazig als gevolg van staar. Als staar wordt ontdekt bij jongeren, is er iets niet in orde. Artsen gaan dan op zoek naar de oorzaak.  Tekorten aan vitamine D en calcium kunnen de lens beschadigen en leiden tot staar. Dergelijke tekorten komen regelmatig voor bij mensen met (niet herkende) coeliakie. Ook andere vitamines zijn nodig om de ogen gezond te houden: foliumzuur, B6, B9, B12 en selenium. Zijn  die vitamines onvoldoende aanwezig in het lichaam, dan kan staar ontstaan. Ook aanhoudende diarree en uitdroging kunnen de ooglens beschadigen. Uit onderzoek in Zweden blijkt dat coeliakiepatiŽnten iets vaker staar hebben dan leeftijdgenoten zonder coeliakie: 4 % tegenover 3,2 %.

Trombose van het oog (central retinal vein occlusion)

Sommige coeliakiepatiŽnten hebben afwijkingen bij de stolling van hun bloed, waardoor ze bijvoorbeeld meer kans hebben op een trombosebeen of een tromboseoog. In het laatste geval raakt  een ader in het oog gedeeltelijk afgesloten. Hierdoor gaat het zicht in dat ene oog achteruit zonder dat het pijn doet. Of het zicht blijft goed, maar er ontstaan opeens vlekken en lichtflitsen.

Uveitis

Zie je zwarte vlekjes of slierten in beeld, heb je last van licht, of zie je wazig aan ťťn of twee ogen, dan heb je mogelijk uveitis. Deze oogziekte kan plotseling ontstaan met een pijnlijk rood oog, of geleidelijk, waardoor je op den duur steeds waziger gaat zien. Uveitis komt voor bij mensen met een auto-immuunziekte zoals de ziekte van Crohn, colitis ulcerosa, lupus en reuma. Minder bekend is dat uveitis ook wel eens voorkomt bij mensen met coeliakie. Een glutenvrij dieet kan de symptomen van uveitis verminderen of zelfs helemaal laten verdwijnen. Volgens een Zweeds onderzoek heeft 0,5 % van de coeliakiepatiŽnten uveitis, tegenover 0,4 % bij een vergelijkbare groep zonder coeliakie. 

Graves orbitopathie

Als de weefsels rondom het oog ontstoken raken, kan de oogzenuw bekneld raken. Het oog kan ook gaan uitpuilen. Dit komt voor bij de ziekte van Graves en soms ook bij Hashimoto, twee schildklieraandoeningen. Aangezien verschillende coeliakiepatiŽnten ook een schildklierziekte hebben, is hun kans op zoín oogaandoening vergroot. SchildklierpatiŽnten die ook coeliakie hebben, hebben drie keer zoveel kans op oogafwijkingen vergeleken met schildklierpatiŽnten die geen coeliakie hebben.

En verder

Er zijn nog enkele andere, zeldzame oogaandoeningen, zoals wazig zicht bij volwassenen en kinderen die naast coeliakie ook epilepsie hebben, en een oogzenuwontsteking die gepaard gaat met een ruggenmergontsteking (neuromyelitis optica).

Na een dieetfout

Dat een dieetfout ook kan leiden tot oogklachten zoals dubbel zien, wazig zicht, jeukende ogen of rode ogen, is bekend onder coeliakiepatiŽnten, maar hier bestaat geen medische literatuur van.


Int Ophthalmol. 2020 Apr;40(4):1049-1054. doi: 10.1007/s10792-019-01254-x. Epub 2020 Jan 8.
Ocular manifestations in celiac disease: an overview.
Fousekis FS1, Katsanos A2, Katsanos KH1, Christodoulou DK3.

PURPOSE:
To review and highlight the ocular manifestations associated with celiac disease (CD) and presentation of their pathogenetic mechanisms.

METHODS:
A thorough review of the literature was performed using PubMed to identify articles about serrated polyposis syndrome. The search was performed using the search string: ("celiac disease" OR "coeliac disease") AND ("ocular manifestations" OR "eye" OR "orbitopathy" OR "uveitis" OR "neuro-ophthalmic manifestations"). Only articles in English were reviewed.

RESULTS:
Several ocular symptoms and disorders have been associated with CD and are a result of defective intestinal absorption and immunological mechanisms. These include nyctalopia, dry eye, cataract, thyroid-associated orbitopathy, uveitis, central retinal vein occlusion and neuro-ophthalmic manifestations. In addition, CD-related ocular disease may represent the first manifestation of CD.

CONCLUSION:
CD may hold accountable for the development of ocular diseases of obscure etiology.

PMID: 31916055 DOI: 10.1007/s10792-019-01254-x
Mijn zoon (20) en ik eten allebei glutenvrij. Wij zijn extreem gevoelig voor sporen van gluten (via besmetting, tarwe-derivaten en hulpstoffen). Ik ben wetenschapsredacteur voor het Glutenvrij Magazine van de NCV.