Auteur Topic: Twijfel over diagnose coeliakie? Nieuwe methode helpt bij lastige gevallen  (gelezen 2092 keer)

tine

  • Gold Member
  • Berichten: 8610
  • Geslacht: Vrouw
  • Nulglutendieet
Het Amsterdamse VUmc bespreekt in een internationaal tijdschrift voor maagdarmleverartsen ĎJournal of Clinical Gastroenterologyí een nieuwe methode voor de diagnose van coeliakie, speciaal voor moeilijke gevallen. De methode is gebaseerd op de detectie van een bepaald type immuuncellen (gamma-delta T cellen) in darmbiopten. Bij veel coeliakiepatiŽnten zijn in de dunne darm mťťr van deze cellen te vinden dan bij mensen zonder coeliakie. De methode kan in twijfelgevallen helpen om te bepalen of een patiŽnt coeliakie heeft, zelfs als de persoon in kwestie al glutenvrij eet (een periode opnieuw gluten eten is bij deze methode dus niet nodig). Enkele coeliakiecentra in de wereld experimenteren ermee.

Hoe het diagnosetraject tot nu toe werkt

Coeliakie vaststellen is voor een arts niet zo moeilijk. Het is een kwestie van de juiste puzzelstukjes verzamelen. Dit zijn de puzzelstukjes:
-   Klachten en symptomen van de patiŽnt
-   Eetpatroon van de patiŽnt: glutenvrij of niet
-   Lichamelijk onderzoek
-   Bloedonderzoek naar tekorten aan vitamines en mineralen
-   Bloedonderzoek  naar de genen die matchen met coeliakie (HLA-DQ2 en HLA-DQ8)
-   Bloedonderzoek naar antistoffen die wijzen op coeliakie
-   Darmonderzoek om vast te stellen of/ hoe erg de darmen beschadigd zijn
-   Een andere auto-immuunziekte bij de patiŽnt (diabetes type 1, MS, reuma, schildklierziekte bv)
-   Een andere ziekte bij de patiŽnt die vaak samen voorkomt met coeliakie (syndroom van Turner, syndroom van Down of syndroom van Williams)
-   Coeliakie of een andere auto-immuunziekte in de familie
-   Na de diagnose: verminderen van klachten door een glutenvrij dieet

Wanneer de diagnose moeilijk is

Soms geven de puzzelstukjes bij elkaar geen duidelijke uitslag. Bijvoorbeeld als een patiŽnt antistoffen heeft in het bloed, maar geen darmschade (potentiŽle coeliakie). Of als een patiŽnt al begonnen is met een glutenvrij dieet waardoor het weinig zin heeft om een bloedonderzoek en darmonderzoek uit te voeren. Of als een patiŽnt al glutenvrij eet, maar er twijfel bestaat of coeliakie wel de juiste diagnose is (de darmvlokken kunnen ook door een andere oorzaak beschadigd raken). Of als na een darmonderzoek blijkt dat de darmvlokken er gezond uitzien, maar er toch ontstekingen in de darmen zitten (Marsh 1).  Of als familieleden van een coeliakiepatiŽnt klachten hebben, maar het bloedonderzoek en darmonderzoek negatief zijn. De nieuwe methode kan in dergelijke gevallen helpen om vast te stellen of een patiŽnt coeliakie heeft.

Gamma-delta T-cellen (immuuncellen)

De meeste coeliakiepatiŽnten hebben meer gamma-delta T-cellen (een bepaald type immuuncellen) in hun darmen dan gezonde personen. Waarom deze immuuncellen daar zitten en wat ze doen is nog niet bekend. Er bestaan wel twee hypotheses over. Volgens de ene hypothese helpen ze om cellen te repareren die kapot gegaan zijn, volgens de andere hypothese spelen ze juist een rol in de ontstekingsreactie die optreedt bij coeliakie. Opvallend is dat de gamma-delta T-cellen voorkomen bij nieuwe coeliakiepatiŽnten maar ook bij patiŽnten die al weten dat ze coeliakie hebben en daarom glutenvrij eten.

Gamma-delta T-cellen van mensen met en zonder coeliakie

Het VUmc heeft een Ďflow cytometerí gebruikt voor het analyseren van darmbiopten (stukjes darmweefsel) van mensen met en zonder coeliakie. De flow cytometer is een apparaat dat cellen kan identificeren en ook kan tellen hoeveel het er zijn. Als een patiŽnt meer dan 14% gamma-delta T-cellen in de biopten heeft, is de kans op coeliakie groot (97%), schrijven de experts van het VUmc. Het maakt niet uit of de persoon in kwestie glutenvrij eet of niet. De methode geeft echter niet in alle gevallen uitsluitsel, omdat er ook coeliakiepatiŽnten zijn die minder dan 14% van die immuuncellen in hun darmen hebben (29% van de 95 onderzochte coeliakiepatiŽnten). Een positieve uitkomst, boven de grenswaarde van 14%, kan goed voorspellen of iemand coeliakie heeft. Maar een negatieve uitkomst zegt dus niet zoveel. (In vaktermen: de specificiteit is hoog met 97% en de sensitiviteit is met 66% een stuk lager). 

Hoe nu verder

Het VUmc heeft de gegevens gebruikt van mensen bij wie in de periode 2003 tot 2014 coeliakie is vastgesteld. Voor de toekomst zouden gegevens verzameld moeten worden bij nieuwe patiŽnten, ook in andere coeliakiecentra, zodat de huidige uitkomsten verder getoetst kunnen worden, schijft het VUmc. Ook is het gewenst om de rol van gamma-delta T-cellen bij coeliakie verder te onderzoeken. Wellicht is de methode ook geschikt om te bepalen of een patiŽnt met een zeldzame immuunziekte (CVID) coeliakie heeft.

Proefschrift
Het artikel maakt deel uit van het promotieonderzoek van arts-onderzoeker Petula Nijeboer, ze promoveerde in juni 2017 bij de Vrije Universiteit in Amsterdam op het onderwerp ĎThe spectrum of gluten related diseases. Diagnosis, epidemiology and treatmentí.


J Clin Gastroenterol. 2018 May 18. doi: 10.1097/MCG.0000000000001060. [Epub ahead of print]
Gamma-Delta T Lymphocytes in the Diagnostic Approach of Coeliac Disease.
Nijeboer P1, van Gils T1, Reijm M2, Ooijevaar R1, Lissenberg-Witte BI3, Bontkes HJ2, Mulder CJJ1, Bouma G1.

GOALS:
To validate cut-off values of CD3 T-cell receptor gamma-delta chain (TCRγδ) intraepithelial lymphocyte (IEL) in the (differential) diagnosis of celiac disease (CD).

BACKGROUND:
CD is characterized by an increase in gamma-delta IEL (CD3TCRγδ IEL).

STUDY:
Percentages were determined by flow cytometric analysis of IELs from small bowel biopsies in 213 CD and 13 potential CD (PCD) patients and in total 112 controls. A cut-off value for percentages of CD3TCRγδ IEL to differentiate active CD and controls was obtained from a receiver operating characteristic curve and implemented in controls and PCD patients.

RESULTS:
Percentage of CD3TCRγδ IEL was significantly increased in the majority of CD patients, irrespective of the presence of villous atrophy. A cut-off value of 14% for CD3TCRγδ IEL resulted in 66.3% sensitivity and 96.6% specificity for CD diagnosis (area under the curve, 88.6%).

CONCLUSIONS:
A percentage of ≥14% CD3TCRγδ IEL has a high specificity for CD diagnosis and can be of diagnostic help in cases where diagnosis is not straightforward.

PMID: 29782465 DOI: 10.1097/MCG.0000000000001060

Bron: Pubmed
Mijn zoon (19) en ik eten allebei glutenvrij. Wij zijn extreem gevoelig voor sporen van gluten (via besmetting, tarwe-derivaten en hulpstoffen). Ik ben wetenschapsredacteur voor het Glutenvrij Magazine van de NCV.

misshilde

  • Full Member
  • ***
  • Berichten: 293
  • Geslacht: Vrouw
  • 0-glutendieet / GAPS
Re: Twijfel over diagnose coeliakie? Nieuwe methode helpt bij lastige gevallen
« Reactie #1 Gepost op: mei 28, 2018, 12:29:57 »
Dit zou een heel waardevolle toevoeging zijn aan de mogelijkheden qua onderzoeken en het stellen van de diagnose!
Diagnose Coeliakie sinds 2014 (na jarenlang hevige klachten). Nul-glutendieet vanwege extreme gevoeligheid voor (spoortjes) gluten. Op dit moment in de vorm van het GAPS-dieet (darmherstel). Darmherstel verloopt traag ivm zeer vaak (onvoorziene) glutenreacties.

tine

  • Gold Member
  • Berichten: 8610
  • Geslacht: Vrouw
  • Nulglutendieet
Re: Twijfel over diagnose coeliakie? Nieuwe methode helpt bij lastige gevallen
« Reactie #2 Gepost op: mei 30, 2018, 09:25:18 »
Ik verwacht dat het extra druk wordt bij het VUmc...  ;)
Mijn zoon (19) en ik eten allebei glutenvrij. Wij zijn extreem gevoelig voor sporen van gluten (via besmetting, tarwe-derivaten en hulpstoffen). Ik ben wetenschapsredacteur voor het Glutenvrij Magazine van de NCV.

Hollow

  • Newbie
  • *
  • Berichten: 3
Re: Twijfel over diagnose coeliakie? Nieuwe methode helpt bij lastige gevallen
« Reactie #3 Gepost op: oktober 11, 2019, 21:50:29 »
Word deze methode ondertussen ook al 'echt' toegepast bij het VUmc? Ik krijg uit het bericht het idee dat het om een test ging.

tine

  • Gold Member
  • Berichten: 8610
  • Geslacht: Vrouw
  • Nulglutendieet
Re: Twijfel over diagnose coeliakie? Nieuwe methode helpt bij lastige gevallen
« Reactie #4 Gepost op: oktober 11, 2019, 22:43:39 »
Tja, wat heet echt? Het is nog niet een methode die internationaal wordt toegepast. Het zit dus nog in de onderzoeksfase. En er is vervolgonderzoek nodig, bij andere patiŽnten, in andere landen, door andere medische centra. Aan de andere kant heeft het VUmc (Amsterdam Medisch Centrum) de beschikking over deze methode. En kunnen ze het gebruiken als daar aanleiding toe is. 

Ook andere medische centra ontwikkelen vergelijkbare methoden, zoals deze uit Noorwegen: http://www.coeliakieforum.nl/index.php?topic=25573.msg657625#msg657625
Mijn zoon (19) en ik eten allebei glutenvrij. Wij zijn extreem gevoelig voor sporen van gluten (via besmetting, tarwe-derivaten en hulpstoffen). Ik ben wetenschapsredacteur voor het Glutenvrij Magazine van de NCV.

Jozien

  • Full Member
  • ***
  • Berichten: 274
  • Geslacht: Vrouw
Re: Twijfel over diagnose coeliakie? Nieuwe methode helpt bij lastige gevallen
« Reactie #5 Gepost op: december 02, 2019, 19:39:35 »
Wat mooi dat ze hiermee bezig zijn. Wanneer je eenmaal glutenvrij eet ťn verbetering merkt, dan wil je niet meer terug. Als op deze manier toch een diagnose gesteld kan worden, is dat een hele vooruitgang.
Glutenvrij en tarwezetmeelvrij sinds zomer 2010