Auteur Topic: Glutenvrij eten: hoe hou je het gezond?  (gelezen 3679 keer)

tine

  • Gold Member
  • Berichten: 8775
  • Geslacht: Vrouw
  • Nulglutendieet
Glutenvrij eten: hoe hou je het gezond?
« Gepost op: september 06, 2015, 16:16:09 »
Als je glutenvrij gaat eten, weet je wat je te doen staat: je vervangt alles waar gluten in zit door alternatieven waar dat niet in zit. De laatste jaren is het glutenvrije aanbod in supermarkten, internetwinkels en bij speciale glutenvrije markten steeds groter geworden: brood, muesli, koek, crackers, het is er allemaal, te kust en te keur. Maar hoe maak je een keuze uit dat overweldigende aanbod? Ga je voor lekker? Gezond? Goedkoop? Makkelijk aan te komen? Snel klaar?

Voordat je glutenvrij at, wist je dat je beter een bruine boterham kon eten dan een witte. Met glutenvrij eten is dat net zo. Er zijn veel producten die wel vullen, maar waar je lichaam niet zoveel aan heeft. Deze traditionele glutenvrije producten zijn gemaakt van meel waar fabrikanten makkelijk aan kunnen komen, zoals rijstmeel, maismeel, tapiocameel en aardappelmeel; dit meel is aantrekkelijk geprijsd en heeft een lage kans op besmetting met tarwe. Maar om er iets smaakvols van te maken, worden wat trucjes toegepast: er wordt extra suiker aan toegevoegd, extra vet, extra zout, plus wat emulgatoren, bindmiddelen en dergelijke om de boel aan elkaar te plakken, want je mist natuurlijk het effect van tarwe, dat structuur geeft aan het deeg, waardoor het rijst en niet kruimelig wordt of uit elkaar valt.
 
Denk je dat je goed bezig bent door alles wat gluten bevat uit te bannen, blijkt dat er toch nog een addertje onder het gras zit. Als je geen goede keuzes maakt in je eetpatroon ben je voor je het weet tonnetje rond, kom je essentiŽle voedingsstoffen tekort en raak je verstopt omdat je de noodzakelijke vezels in je voeding mist, die in het verleden door tarwe werden aangereikt.

Het probleem van traditionele glutenvrije granen is dat ze sterk geraffineerd zijn, bewerkt tot bloem of zetmeel. Hierdoor gaan belangrijke voedingsstoffen verloren. Je eet vaak de binnenkant van het graan, het zetmeel, terwijl de schil, waar de meest waardevolle stoffen in zitten, niet in het glutenvrije product terecht komt, of het graan wordt zodanig sterk bewerkt dat de voedingswaarde voor een belangrijk deel verloren gaat.

Ook de hoeveelheid calorieŽn die je via glutenvrije dieetproducten binnenkrijgt, kan op een dag behoorlijk oplopen. Een aanzienlijk deel van de coeliakiepatiŽnten, zelfs de groep die al overgewicht heeft, wordt door glutenvrij eten zwaarder dan voorheen. Natuurlijk hangt dat samen met darmen die het eten beter kunnen verteren. Het veranderde eetpatroon kan ook leiden tot een hongergevoel, waardoor een coeliakiepatiŽnt automatisch naar de kast loopt om te zien wat er te eten valt.
 
De laatste twintig jaar dringt het besef door dat glutenvrij eten meer is dan het vervangen van glutenvolle producten door glutenvrije producten, want daarmee ben je er nog niet. Een aanzienlijk deel van de coeliakiepatiŽnten loopt, al glutenvrij etend, voedingstekorten op, en mist essentiŽle vitamines en mineralen die de traditionele glutenvrije producten nou eenmaal niet -of in verminderde mate- bevatten. Er zijn zelfs studies waarin het eetpatroon van glutenvrij etende coeliakiepatiŽnten naast het eetpatroon van glutenvol etende coeliakiepatiŽnten wordt gelegd, waaruit blijkt dat mensen die gewoon eten meer voedingsstoffen binnenkrijgen. Niet dat het aan te raden is om dan maar gluten  te eten, want daar zijn je darmen beslist niet blij mee.
  
Hoe maak je glutenvrij eten gezond? Kun je bij de koffie of thee nog wel een simpel glutenvrij koekje eten? Je hoeft dat natuurlijk niet helemaal te laten staan. Volgens arts-onderzoeker Thimmaiah Theethira van het Beth Israel ziekenhuis in Boston is het aan te raden om vaker te kiezen voor producten die van nature al glutenvrij zijn (groente, fruit, noten  ed) en om Ďvolkorení glutenvrije granen en dieetproducten op het menu te zetten, die meer vezels en meer voedingsstoffen bevatten omdat ook de schil wordt gegeten. Dit zijn enkele aanbevolen volkoren glutenvrije granen (ze schrijft hierover in 'Digestive Diseases, een tijdschrift voor artsen die zich bezig houden met spijsverteringsziekten):
-   Zilvervliesrijst en wilde rijst
-   Boekweit
-   Quinoa
-   Teff
-   Haver
-   Amarant
-   Millet (gierst)
-   Sorghum

Is het echt nodig om hierop te letten? Theethira zocht uit welke voedingstekorten nieuwe coeliakiepatiŽnten vaak hebben:
-   ijzertekort  28 Ė 50%
-   tekort aan vitamine D 20-66%
-   tekort aan foliumzuur 18-42%
-   tekort aan vitamine B12 8-41%
-   zinktekort 54-67%
-   ruim 50% krijgt te weinig calcium binnen
-   door te weinig vezels ontstaat vaak obstipatie
-   er ontstaan ook tekorten aan de vitamines B1, B2 en B6 en aan magnesium en selenium

Meten is weten, vindt Theethira. Als je weet welke tekorten een coeliakiepatiŽnt heeft, kun je het dieet hierop aanpassen en eventueel supplementen voorschrijven. Daarom zou het bloed van coeliakiepatiŽnten regelmatig gecontroleerd moeten worden, drie maanden na de diagnose, na een half jaar, en vervolgens elk jaar of om het jaar. Voor een uitgebalanceerd eetpatroon is begeleiding door een diŽtist volgens Theethira onmisbaar.

En wat je eet je dan zoal? De aanbevelingen voor coeliakiepatiŽnten wijken eigenlijk niet zoveel af van de voedingsrichtlijnen voor gezonde volwassenen, meent Theethira:
-   45-65% koolhydraten
-   10-35% eiwitten
-   20-35% vetten

Goede bronnen van eiwitten zijn gedroogde bonen en peulvruchten, noten, zaden, vis, mager vlees of gevogelte, magere melk en pseudogranen zoals amaranth en quinoa. Het belang van volop groente en fruit, zo gevarieerd mogelijk, met zoveel mogelijk kleuren, kan niet genoeg benadrukt worden, schrijft Theethira.

Natuurlijk dient het dieet Ďop maat gemaaktí te worden. Iemand met ondergewicht eet andere dingen dan iemand met overgewicht. Bij zwangere vrouwen let je speciaal op de inname van ijzer en B-vitamines. Mensen met een lactose-intolerantie hebben voeding en/of supplementen met extra calcium en vitamine D nodig. En iemand met een grote behoefte aan ijzer (dit is afhankelijk van leeftijd, geslacht en conditie) is gebaat bij ijzerrijke voeding: dierlijke eiwitten, zeevoedsel, quinoa, amaranth, teff, groene bladgroente, noten en zaden, glutenvrije dieetproducten met extra ijzer, etc.

Theethira presenteert de volgende conclusies: bij coeliakiepatiŽnten is het aan te raden om met een bloedtest te checken of er voedingstekorten zijn en  om voedingssupplementen voor te schrijven waar nodig.  Het ideale glutenvrije dieet is rijk aan voedingsstoffen en  gebaseerd op producten die van nature glutenvrij zijn, voldoende macro- en micronutriŽnten bevatten, redelijk geprijsd zijn en goed verkrijgbaar. Door verschillende pseudogranen te gebruiken zorg je voor goede koolhydraten, eiwitten, vezels, vetzuren, vitamines en mineralen. De doorsnee glutenvrije producten zouden verrijkt moeten worden met meer waardevolle bouwstoffen. Ondersteuning door diŽtisten die gespecialiseerd zijn in coeliakie is noodzakelijk om op een goede manier glutenvrij te eten.

Het enige waar Theethira niet over schrijft is het belang van voldoende jodium in het glutenvrije dieet (maar ik weet niet of dat in de VS een issue is, in ons land wel).
 
Bron: http://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/25925920


Mijn zoon (20) en ik eten allebei glutenvrij. Wij zijn extreem gevoelig voor sporen van gluten (via besmetting, tarwe-derivaten en hulpstoffen). Ik ben wetenschapsredacteur voor het Glutenvrij Magazine van de NCV.

tine

  • Gold Member
  • Berichten: 8775
  • Geslacht: Vrouw
  • Nulglutendieet
Re:Glutenvrij eten: hoe hou je het gezond?
« Reactie #1 Gepost op: november 10, 2015, 16:47:45 »
Ook de NCV schrijft op haar website over het artikel van Thimmaia Theethira (en diŽtiste Melinda Dennis): http://www.glutenvrij.nl/kenniscentrum_dietistennetwerk/kenniscentrum_dietisten_items/252/DiŽtist+speelt+een+cruciale+rol+bij+het+volgen+van+de+coeliakiepatiŽnt
Mijn zoon (20) en ik eten allebei glutenvrij. Wij zijn extreem gevoelig voor sporen van gluten (via besmetting, tarwe-derivaten en hulpstoffen). Ik ben wetenschapsredacteur voor het Glutenvrij Magazine van de NCV.

tine

  • Gold Member
  • Berichten: 8775
  • Geslacht: Vrouw
  • Nulglutendieet
Re: Glutenvrij eten: hoe hou je het gezond?
« Reactie #2 Gepost op: maart 08, 2017, 10:40:22 »
Hallo, welkom hier!

Ik vraag me af wat je met onverteerbare ontlasting bedoelt. Dat er herkenbare stukjes in zitten, zoals schilletjes van erwtjes? Dat het blijft drijven, of dat je verstopt raakt, dat je buikklachten hebt, of afvalt?

Als het goed is, heeft je arts nagekeken of je vitaminetekorten hebt. Als er alleen een tekort is voor foliumzuur, zou je alleen dat kunnen bijslikken. Normaal gesproken heb je niet 5 jaar na de diagnose van coeliakie nog extra vitamines nodig, omdat je darmen het weer goed moeten doen, en die kunnen dan alle voedingsstoffen uit je eten halen. Zijn de antistoffen in je bloed inmiddels negatief? Ik weet niet hoe oud je bent; wil je zwanger worden, dan heb je extra foliumzuur nodig.

zie ook http://www.coeliakieforum.nl/index.php?topic=24320.msg644879#msg644879 en http://www.coeliakieforum.nl/index.php?topic=22609.msg617212#msg617212
Mijn zoon (20) en ik eten allebei glutenvrij. Wij zijn extreem gevoelig voor sporen van gluten (via besmetting, tarwe-derivaten en hulpstoffen). Ik ben wetenschapsredacteur voor het Glutenvrij Magazine van de NCV.